Taalprojecten

Er was eens … een rare snuiter, een sprookjesachtige voorstelling door (groot)moeders voor hun (klein)kinderen

‘Er was eens …. een rare snuiter’ is een spannende en sprookjesachtige familievoorstelling voor kinderen en grote mensen vanaf 6 jaar en ouder in Laaktheater! Moeders en grootmoeders uit Laak en omgeving hebben de voorstelling zèlf geschreven. Ze spelen en vertellen de sterren van de hemel! Ze willen nog niets verklappen … Nou, een heel klein beetje dan: ze vertellen over iets wat ze belangrijk vinden, over verhalen die zijn ontstaan in Het Levensbomenbos. Het gaat eigenlijk over iets kleins, te klein om iets te zijn, maar als je goed kijkt en luistert, zie je en hoor je de magie …

Er was eens … een rare snuiter-Laaktheater 16 en 17 maart

artikel Algemeen Dagblad 16 maart 2019

–  try out 16 maart 2019, aanvang 15.00 uur
– voorstelling 17 maart 2019, aanvang 15.00 uur
besloten schoolvoorstelling voor leerlingen en ouders van basisschool De Vuurvlinder 1 juli 2019
Kaartjes te reserveren via Laaktheater:
kassa@laaktheater.nl
Idee en begeleiding:
Anita Poolman, Martine de Moor
Muziekadvies:
Quirine van Hoek
Accordeon:
Melanie van Zweeden
Percussie:
Ignas te Wiel
Productieteam:
Aja Schwarz, Tarana Labuche, Stephanie Hermes, Noortje van der Kaaden
Het project is tot stand gekomen dank zij VSBfonds, Cultuurschakel, Fonds 1818, Gravin van Bylandt Stichting, Stadsdeel Laak, Stichting Mooi welzijn Laak, Stichting Beleef Taal.


Laaktheater, maart 2019/foto Dennis Simonis

Iedereen is kostbaar, een verhalen- en gedichtenbundel, uitg. Anita Poolman Producties, oktober 2018

Een verzameling van bonte en intieme verhalen en gedichten door vrouwen uit het Haagse stadsdeel Laak, gemaakt tijdens het vertel- en verhalenproject Een Snoer van Parels, januari – maart 2018.
Begin 2018 kwamen Haagse vrouwen uit Laak bij elkaar tijdens het project Een Snoer van Parels. Ze vertelden elkaar verhalen en inspireerden elkaar tot het schrijven van humoristische, roerende een aangrijpende verhalen en gevoelige gedichten. Een glanzend en waardevol snoer van allerlei parels: gave, witte parels of gebarsten, verkleurde parels. Parels van verhalen over verwondering, hoop, veerkracht en binding.
Soms leef ik met jullie verhalen mee.
Soms verdwaal ik tussen die van jullie en mij
tot ik plotseling in de diepte van mijn eigen zwijgende verhalen val.
(citaat: Nasreen Abbas Ibrahim)
De bundel is te koop bij de Haagse Kunstkring, Denneweg 64, Den Haag en in de Wereldwinkel, Kerkstraat 1B, Rijswijk
Prijs: € 5,00
(De uitgave is tot stand gekomen dank zij Stadsdeel Laak Gemeente Den Haag, Stichting Mooi welzijn Laak, Stichting Beleef Taal.)
image-2018-07-17
lezing in Laaktheater, 8 maart 2018

‘Een Snoer van Parels’, een vertel- en schrijfproject over verwondering, hoop, veerkracht en verbinding

facebookpagina Een Snoer van Parels
Tijdens de training ‘Een Snoer van Parels’ vertellen de deelnemers elkaar verhalen over hun levenservaringen, hun dromen, etc. Parels! Ze inspireren elkaar, schrijven hun verhalen op, maken gedichten. Al werkende weg krijgen ze onderricht in ‘hoe schrijf ik een tekst’ en ‘hoe presenteer ik mezelf’. De sessies kunnen resulteren in een bundel of een presentatie/lezing. Het allerbelangrijkste is de ontmoeting. Door verhalen leren we immers de ander kennen, geven we kleur aan de samenleving en rijgen we een kostbaar snoer van gave, gebarsten of glanzende parels.
De training is maatwerk. Van tevoren worden de wensen geïnventariseerd.
Aantal sessies: 6
Duur: 2 uur per sessie
Aantal deelnemers: 15
Organisatie: Stichting Beleef Taal/Anita Poolman Producties
Samenstelling training en begeleiding: Anita Poolman

In de periode januari – maart 2018 is het project uitgevoerd in de Haagse wijk Laak. Op 8 maart lazen deelnemers voor uit eigen werk in het Laaktheater; op 7 oktober in de Haagse Kunstkring tijdens het feestelijk programma van het 10-jarig bestaan van Stichting Beleef Taal; op 19 januari 2019 tijdens het Winterverhalenfestival in Theater Dakota, Den Haag.
De bundel ´Iedereen is kostbaar´is in oktober 2018 verschenen en te koop bij de Haagse Kunstkring, Denneweg 64, Den Haag en in de Wereldwinkel, Kerkstraat 1b, Rijswijk. Prijs: € 5,00.
Van 26 juli 2019 t/m 28 maart 2020 wordt het project Een Snoer van Parels onder begeleiding van Anita Poolman en Martine de Moor in bibliotheken Transvaalkwartier, Schilderswijk, Escamp, Laakkwartier en Segbroek door geheel Den Haag uitgevoerd. Op 28 maart 2020 wordt het project afgesloten tijdens een bruisend verhalenfestival waar o.a. de deelnemers voorlezen uit eigen werk. Met dank aan Fonds 1818, VSBfonds, M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting, Cultuurschakel, Stadsdelen Centrum, Escamp, Laakkwartier en Segbroek.

Een Snoer van Parels-lezing

“Er was eens …”, een cursus over de magie van verbeelden, (toneel)spelen en sprookjes

“Wie sprookjesogen heeft, ziet een wereld vol wonderen.” (H.C. Andersen)

Toneelspelen is een prachtig middel voor een kind om zichzelf en de omgeving te ontdekken. Kinderen vinden het heerlijk om “te doen alsof”, te fantaseren en te spelen.

Tijdens deze speelse ontdekkingsreis leren de leerlingen de basisbeginselen van (toneel)spelen. Ze leren zich bewust te bewegen in de ruimte; hun stem op verschillende manieren te gebruiken; te bewegen en te voelen als een ander: als een heks, reus, dwerg, prins, prinses, dier, etc. Ze leren, wat er allemaal gebeurt in sprookjes: goede en kwade dingen.

Alles draait om de verbeelding in het speellokaal dat wordt omgetoverd in een magische toneelruimte.

Doelgroep: groepen middenbouw basisonderwijs

Aantal leerlingen: maximaal 15

Duur: 10 sessies van 1 uur per week (in overleg kan de duur worden aangepast)

In het kader van ‘Verlengde Schooldag’ of anderszins

(Helen Parkhurstschool, Den Haag van april tot oktober 2016)

repetitie Repelsteeltje

“Het begint met taal”, maatwerkworkshops en -cursussen

“Het begint met taal”
De kracht van het woord is groot. We luisteren of we luisteren niet; we begrijpen of we begrijpen niet. Dat is en was zo van alle tijden.

Kennis over onszelf ontwikkelen we door opgedane ervaringen maar ook door kennis van de ander. Die kennis van de ander krijgen we door gesprekken, door brieven, verhalen, gedichten. Het uitwisselen van ervaringen, van verhalen verrijkt ons, doet ons elkaar begrijpen, leert ons accepteren. Woorden ontroeren, maken blij, maar kwetsen ook. Het schrijven helpt ons omgaan met emoties, helpt ons gedachten te ordenen, helpt ons ook tot inzicht te komen. Dat is dus de kracht van het woord.

Taalworkshop op maat (poëzie/proza/verhalen vertellen-presentatie)

Tijdens workshops of bijeenkomsten zetten de deelnemers onder begeleiding van Anita Poolman gedachten of ervaringen op papier en delen die met elkaar. Het kan zijn dat dit resulteert in de totstandkoming van een bundel of een presentatie, afhankelijk van de gemaakte afspraken. Tijdens een intakegesprek worden afspraken gemaakt over de organisatie, de opbouw en de inhoud/het thema van de workshop.

Een voorbeeld is de maatwerkworkshop ‘Juweeltjes van verhalen’ voor medewerkers van het Haags Historisch Museum (2009-2010):

‘Juweeltjes van verhalen’ een workshop over de kunst van het verhalen vertellen
Bij het luisteren naar een verhaal krijgen de oren ogen. (Arabisch spreekwoord)

foto: Haags Historisch Museum

foto: Haags Historisch Museum

We vertellen – onbewust – de hele dag door. Vaak zonder ons af te vragen hoe we overkomen: hoe klinkt mijn stem; praat ik duidelijk; kom ik rustig of druk over; kijk ik mijn gesprekspartner met een open vizier aan of juist niet; maak ik mijn zinnen af? Wat is toch de reden dat de ene verteller zijn luisteraar raakt, en de andere niet? De kunst van het verhalen vertellen is een individuele zoektocht. Het is een kwestie van bevlogenheid, bewust worden en blijven en beleven. Het woord is essentieel, maar ook je eigen lichaam, basisinstrument bij het vertellen, speelt een belangrijke rol.

-workshop op locatie
-aantal: 8 – 10 deelnemers
-duur: ca. 1,5 uur (in overleg)

‘Alles in de wind’, spel- en taalproject (onderbouw basisschool)

Alles in de wind-hoofdpersonen

Met behulp van poëzie en versjes komen kinderen in aanraking met verschillende (taal)aspecten, zoals klank, rijm, articulatie, betekenis en gevoelens. Door middel van spel en improvisatie worden ze gestimuleerd hier zelf actief mee aan de slag te gaan. Aangesloten wordt bij de taalmethode waarmee de school werkt.

De lessen zijn een mengeling van taalbeleving, (poppen)toneel, spel en improvisatie en zijn – in overleg – gebaseerd op begrippen die in de klas worden behandeld.

In een van de versies van “Alles in de wind” is tijdens iedere les ondeugende, maar verdrietige poëziepaljas Olleke Bolleke van de partij. Hij is zijn zusje Rosa kwijt geraakt. Ze is verdwaald in dromenland. Alleen een heel oude toverspreuk kon haar terughalen: “Hebban olla vogala …..” Wat was toch het laatste woord van de spreuk? Brommerige mijnheer Zwaan biedt zijn hulp aan. De lessen blijven tot en met de feestelijke afsluitingsbijeenkomst spannend. Uiteindelijk wordt Rosa teruggevonden. Eind goed al goed!

Spel en leiding Anita Poolman

Activiteiten
-aantal lessen: 6 (in overleg aan te passen)
-duur les: ca. 45 minuten
-feestelijke afsluiting voor ouders/verzorgers/leerkrachten
-bundel met lesmateriaal

Voorbereiding:
-Van tevoren neemt Anita Poolman contact op met de leerkracht. Afspraken worden gemaakt over de opzet van de lessen, rekeninghoudend met de samenstelling van de groep en de taalmethode (piramide, schatkist, etc.).

Bestemd voor:
– groep 2/3
– in overleg: onder schooltijd; naschoolse opvang; verlengde schooldag/-tijd

“De wind zat een verhaaltje voor te lezen”, cursus over de magie van vertellen, voorlezen en voordragen (middenbouw basisschool)

“De wind zat een verhaaltje voor te lezen”, een cursus over de magie van vertellen, voorlezen en voordragen
rondom verhalen, sprookjes en gedichten van Annie M.G. Schmidt onder begeleiding van Anita Poolman

De wind zat een verhaaltje voor te lezen
aan zeven boterbloemen in het gras

Hoe lees je deze regel voor?  Met spanning in je stem of met verbazing? Spreek je alle woorden duidelijk uit? Bestaat het echt? Kan de wind een verhaal voorlezen ….? Het is spannend en heerlijk om een gedicht of verhaal te vertellen aan een publiek en dit samen te beleven; het is heerlijk om een tekst uit te beelden en te beleven …. De verhalen worden werkelijkheid, worden écht! Dat is magie, is betovering, is een sprookje …. vertellen, fantaseren en meebeleven.

De leerlingen leren de basistechnieken van voorlezen en voordragen. Ze leren hoe ze om kunnen gaan met spanning; ze leren hoe ze hun stem kunnen gebruiken, hun adem; ze leren meer over hun houding. Handig en zinvol voor toekomstige spreekbeurten, presentaties, etc. Hun verbeelding, hun fantasie wordt geprikkeld. Ze verplaatsen zich in de situaties, in de gevoelens van de personages, van anderen  ….

-aantal lessen: in overleg
-lesduur: 60 minuten
-ruimte: klaslokaal, speellokaal
-lesmateriaal: map met lesmateriaal en verhalen/gedichten

Van tevoren worden nadere afspraken gemaakt over de opzet rekeninghoudend met wensen, samenstelling van de groep, etc.

Periode 5 oktober t/m 14 december 2015: Dalton Basisschool Helen Parkhurst, Den Haag in het kader van de Verlengde Schooldag

De magie van voorlezen en voordragen-een cursus rondom het werk van A.M.G. Schmidt

De magie van voorlezen en voordragen-een cursus rondom het werk van A.M.G. Schmidt

 

‘De wonderlijke wereld van poëzie’, poëziecursus (midden- en bovenbouw basisschool)

Poëzie gaat over wat je ziet, hoort, ruikt, proeft en voelt. Poëzie kan over heel gewone en heel bijzondere dingen gaan. Poëzie is magie. Het is leuk en spannend om met weinig woorden veel te zeggen, om heel stil te bedenken wat je opschrijft, hoe je de woorden opschrijft. Het is fijn om gedichten te lezen, om te luisteren naar elkaars dichtregels, erover te praten, om gedichten voor te lezen … Anita Poolman neemt leerlingen van groepen 4 t/m 8 ” aan de hand door “de wonderlijke wereld van poëzie”. Het poëzieproject is opgebouwd uit drie elementen. De jonge dichters dromen, toveren en spelen met woorden en maken wens-, kleur- en droomgedichten; maken kennis met Nederlandse dichters en praten met elkaar over de inhoud van de gedichten; lezen voor uit eigen of andermans dichtwerk. (Hoe doe je dat? Laat je de woorden van binnen, in je hoofd, ontstaan? Kijk je het publiek aan? Hoe klinkt je stem? Is het normaal dat je het eng vindt? Wat gebeurt er met je adem?) De gedichten (groeps- en individuele gedichten) worden bijeen gebracht in een poëziebundel, zodat de leerlingen kunnen nagenieten van hun dichtregels. Bij de afsluiting van het project ontvangen ze een oorkonde voorzien van een eigen dichtregel. (Het is mogelijk het project in te passen in bijvoorbeeld een themaweek, Kinderboekenweek of aan te passen aan de gehanteerde taalleerlijn.)
Voorbereiding:
– Van tevoren neemt Anita Poolman contact op met de leerkracht. Afspraken worden gemaakt over de opzet van de lessen, rekeninghoudend met de samenstelling van de groep en – indien gewenst – de taalleerlijn
Bestemd voor:
– groep 4 t/m 8
Aantal en duur:
– tijdens schooltijd: 3 lessen van max. 60 min. per groep
– naschoolse opvang/verlengde schooldag/schooltijd: in overleg

Mauritshuis, Den Haag

Het meisje met de parel, Johannes Vermeer, Mauritshuis, Den Haag

Ze is zo mooi als mijn buurmeisje
maar dan drie eeuwen terug.
Ze is zo verlegen
aan haar mond te zien.
Ze lijkt zo ernstig als iemand
die zittend slaapt met haar ogen open.
Ze maakt met haar schoonheid
vieze kleren van vuil naar schoon.
(Roemer van Sinttruijen, groep 6)

‘Poëzie aan huis of elders’, een poëziebeleving

‘Is mij een’ voddery gevallen uyt de penn?’

De 17de-eeuwer Constantijn Huygens herlas maanden later een gedicht van zijn hand om er zeker van te zijn, dat het hem nog net zo bekoorde als bij de totstandkoming. Pas dan liet hij het anderen lezen en ging hij over tot publicatie.

Poëzie raakt iedereen. Je kunt een gedicht in stilte ondergaan of je kunt met anderen de magie van de woorden delen.
Onder het motto ‘Is mij een’ voddery gevallen uyt de penn’ leidt Anita Poolman poëziemiddagen of -avonden. De bijeenkomst wordt opgebouwd rondom gedichten die de deelnemers mooi, leuk of intrigerend vinden. Anita Poolman zet in een introductie een aantal facetten van de poëzie uiteen. Daarna lezen de deelnemers de gedichten, delen ze hun bevindingen en raken ze al of niet bevlogen door de woordkunst. “In het leven … en ook in de taal zijn nuances alles”, schreef Louis Couperus eens. En zo is het ook.

Duur: ca. 1,5 uur (opbouw van het programma in onderling overleg)
Maximaal aantal deelnemers: 10 (bij meer deelnemers nader overleg over inhoud/opbouw programma)
Drie weken voor de bijeenkomst leveren de deelnemers hun gedichtenkeuze aan.

Na afloop van de bijeenkomst wordt een bundel op maat uitgereikt.

poëzieworkshop 'De mens', 2013

poëzieworkshop ‘De mens’, 2013

Mens is een zachte machine,
een buigbaar zuiltje met gaatjes,
propvol tengere draadjes
en slangetjes die dienen
voor niets dan tederheid
en om warmer te zijn dan lucht.
Och, hij heeft ademzucht
en hart-arbeid.
(dichtfragment uit ‘Mens’, Leo Vroman)