‘De kloeke Tesselscha’, een voordracht

'De kloeke Tesselscha'

Elck syn waerom
Maria Tesselschade (1594 – 1649)

Er is geen stad in Nederland of er is wel een straat of plein naar haar genoemd. Wie was nu eigenlijk Maria Tesselschade? Geboren op 25 maart 1594 in Amsterdam als derde dochter van Roemer Visscher kreeg ze bij haar doop de naam Tesselscha aan haar eigenlijk naam Maritgen toegevoegd. Een naam die haar vader haar gaf als herinnering aan de schade die hij leed als scheepsassuradeur toen enkele maanden voor haar geboorte een vloot schepen vrijwel geheel verging in een herfststorm voor de kust van Texel. Ze kreeg net zoals haar broer Pieter en zuster Anna een veelzijdige opleiding in o.m. allerlei vreemde talen, zingen, tekenen, schilderen, dichten en glas graveren. Ze werd ook geprezen om haar bloemsierkunst: een heel vergankelijke kunst.

Net zo vergankelijk bleken haar andere kunstuitingen, waarvan geen spoor is terug te vinden, op enkele gedichten na. Ze leeft voort in de woorden van haar tijdgenoten en dat waren niet de eerste de besten: P.C. Hooft, Brederode, Constantijn Huygens, Barlaeus, etc. Anna en vooral Tesselschade waren de ziel van het gezelschap in hun vaders huis en later bij logeerpartijen op het Muiderslot waar veel intellectuelen te gast waren bij slotvoogd P.C. Hooft. Tesselscha trouwde met oud-officier Allard Crombalgh. Ze kregen drie dochters. Man en kinderen zou ze overleven.

Het is fascinerend te zien hoe Tesselschade rustig haar eigen weg gaat in haar huwelijkskeuze en in haar geloof. Later keert ze openlijk terug naar het rooms-katholieke geloof, nog niet lang daarvoor in de Republiek afgezworen. Haar raadselachtige zinspreuk “Elck syn waerom” heeft een diepe zin. Ze is zich bewust, dat op de bodem van ieder hart wensen sluimeren die naar het onbereikbare zich uitstrekken en van welke niemand rekenschap kan geven.
Duur: 40 minuten

Bron:
-‘Het volk met lange rokken’, Elisabeth Keesing, E. Querido’s Uitgeverij BV, 1987
-voorwoord van Joan A. Patijn-Bijl de Vroe in brochure van solovoorstelling ‘De Kloeke Tesselscha’, 1987
-‘Een onwaerdeerlycke vrouw’, brieven en verzen van en aan Maria Tesselschade, Dr. J.A. Worp